Op de fiets door het bos van de koning

Je staat midden in het bos. Voor je ligt een kaarsrechte weg, en achter je nog een. Links en rechts ook. Het zijn er acht, en ze komen allemaal op hetzelfde punt samen. Waarom zou iemand een bos zo aanleggen?

Het antwoord ligt in de 17e eeuw, en het maakt van een gewone boswandeling een reis door de Deense geschiedenis. Dit is het Parforcejagtlandskabet in Noord-Seeland: sinds 2015 UNESCO-werelderfgoed, en een landschap dat je niet bekijkt, maar waar je doorheen beweegt.

Het plan van de koning

In de jaren 1670 en 1680 liet koning Christiaan V in de bossen van Noord-Seeland lange, rechte jachtwegen aanleggen met sterrenvormige kruispunten. Het was een groots opgezet decor voor de koninklijke macht. Het hele bos was ingericht als geometrisch systeem, zodat de zogeheten parforcejacht kon plaatsvinden.

Zo ging het. Ruiters en honden achtervolgden een hert door het bos tot het uitgeput was, waarna de koning erbij werd geroepen om het te doden. Het was geen gewone jacht, maar een vertoning van macht: de koning die de natuur beheerst. De parforcejacht hield op aan het eind van de 18e eeuw, maar het stelsel van wegen bleef. En dat is precies wat UNESCO beschermt. Het erfgoed zit niet in een gebouw, maar in de vorm van het landschap zelf.

Een Deens Paleis Het Loo, maar dan in het bos

Ken je Paleis Het Loo in Apeldoorn? De symmetrische tuinen daar werden ook gebruikt om macht en rijkdom te tonen. In Noord-Seeland gebeurde hetzelfde, maar dan op de schaal van een heel bos. Daar werd de geometrie van de natuur een uiting van de ambitie van de heerser. Wie Het Loo kent, begrijpt dit verhaal meteen. UNESCO wijst er trouwens op dat het Deense jachtlandschap Franse en Duitse voorbeelden heeft.

Fietsen of wandelen in je eigen tempo

Het mooie is dat je dit erfgoed nu in je eigen tempo ontdekt. De bossen zijn open voor het publiek en worden veel gebruikt voor wandelen, fietsen en paardrijden. Er zijn veel grindwegen en paden, en grote delen van het wegennet zijn niet toegankelijk voor gewoon autoverkeer. Dat maakt het een rustig gebied voor een fietstocht met iets te ontdekken onderweg.

Rust vind je hier, een bos waar je even stopt voor een picknick en tijd hebt om de details op te merken: een sterrenkruispunt, een kaarsrechte laan, een hert tussen de bomen. Wees wel realistisch: dit is een populair uitstapgebied dicht bij Kopenhagen, dus op mooie dagen zijn er meer mensen. Wie vroeg vertrekt, heeft de wegen vaak voor zich.

Een route om mee te beginnen: van Frederiksborg het bos in

Wil je één route kiezen? Begin dan bij Frederiksborg Slot in Hillerod. Parforce Cykelrute 105 loopt vanaf het kasteel over de oude jachtwegen diep het Gribskov in. Volgens onze bron is de route 15 kilometer lang en komt hij onder meer langs Ottevejskorset, het kruispunt waar de wegen als een ster samenkomen. De route is met blauwe borden gemarkeerd, de wegen zijn grind en paden, en omdat de mobiele dekking in het bos slecht is, neem je de folder bij voorkeur geprint mee. Je vindt de kaart bij de organisatie van het werelderfgoed.

Wil je het rustiger? Parforce Cykelrute 110 begint ook bij Frederiksborg Slot en loopt naar Store Dyrehave en terug, een ontspannen fietstocht langs veel sporen van de jachtgeschiedenis. In Store Dyrehave vind je de Kongestjernen, de koningsster, een van de beroemdste kruispunten in het landschap. Wie mountainbiket, vindt in Store Dyrehave een traject van ruim 20 kilometer.

Jaegersborg Dyrehave: herten op afstand

Het derde gebied ligt vlak boven Kopenhagen. Jaegersborg Dyrehave is bekend om zijn grote groepen edelherten en damherten, die nog altijd vrij tussen de bomen lopen. Het gebied is omheind, zonder autoverkeer, met asfalt- en grindwegen. Wandel of fiets er door het open landschap en zie de herten op afstand. Fietsen kun je huren bij Klampenborg Station.

Kasteel en bos in één dag

Het Parforcejagtlandskabet ligt in de streek die vaak Kongernes Nordsjælland wordt genoemd, het Noord-Seeland van de koningen. Hier staan ook enkele van de Deense koninklijke kastelen, zoals Fredensborg en Frederiksborg in Hillerod. Samen vormen kastelen, bossen en jachtlandschappen een historische omgeving die vertelt over de macht en levensstijl van de Deense absolute monarchie. Voor wie cultuur en natuur in één uitstapje wil, is dat een mooie combinatie.

Een uitstapje vanuit je vakantiehuis

Het gebied ligt dichtbij zowel Kopenhagen als de kust van Noord-Seeland. Daarom past het goed in een vakantie in een vakantiehuis in Seeland. Kies een route, pak je lunch in en kom na de tocht terug naar je vakantiehuis. Combineer de bossen met uitstapjes naar kustplaatsen als Tisvildeleje, Gilleleje of Hornbak, en je vakantie heeft bos, kastelen, strand en cultuurgeschiedenis. Meer tips over fietsen in Denemarken vind je op onze pagina over fietsen.

Praktische informatie

Het Parforcejagtlandskabet in Noord-Seeland werd in 2015 opgenomen op de UNESCO-Werelderfgoedlijst en omvat gebieden in Gribskov, Store Dyrehave en Jaegersborg Dyrehave en Hegn. Fietsroutes 105 en 110 beginnen bij Frederiksborg Slot in Hillerod. Je vindt kaarten en meer informatie op: https://parforce.dk/