Deense lakrits kan je flink verrassen!

Deense lakrits loopt van salmiak, waarbij je wenkbrauwen omhooggaan, tot gourmetlakrits in een zacht chocoladejasje. Maar hoe Deens is deze zwarte favoriet eigenlijk? Ga mee op een proeftocht en haal ideeën voor een lakritsproeverij in het vakantiehuis, met plek voor zowel beginners als salmiak-zwaargewichten.

Je denkt dat je gewoon een snoepje hebt gekregen. Dan slaat de salmiak toe, en ineens is het gummibeertje heel ver weg.

Deense lakrits kan je smaakpapillen een flinke schop geven. Maar ze heeft ook een zachtere kant met chocolade, bessen en gourmetambities. En allebei passen ze prima in de snoepschaal als je op vakantie bent in een vakantiehuis.

Probeer een lakritsnieuweling eens een sterke salmiaklakrits aan te bieden. Eerst wordt er verwachtingsvol gekauwd. Dan komt de pauze. Misschien een opgetrokken wenkbrauw. En tot slot de vraag: Eten jullie dit echt vrijwillig?

Ja, dat doen we. Sommigen van ons zoeken zelfs een zakje dat wat sterker is.

De Denen hebben een warme band met zoute lakrits. Maar ook al smaakt ze naar snoepzakjes uit je jeugd en lange autoritten, ze is niet alleen Deens en ook niet per se zout op de manier die je denkt.

Zoute lakrits en salmiak: het is niet de zoutstrooier die de bite geeft

Het geheim achter veel zoute lakrits heet salmiak. Dat is ammoniumchloride, een ander zout dan het zout dat je over je friet strooit. De salmiak geeft de lakrits de scherpe bite waardoor een nieuweling midden in een zin kan stoppen.

Zoute lakrits en salmiaklakrits zijn daarom vaak twee namen voor snoep uit dezelfde familie. Het is geen vaste indeling waarbij de een keukenzout krijgt en de ander salmiak. Allebei kunnen ze op de ingrediëntenlijst staan.

En dan is er natuurlijk verschil in sterkte. Sommige lakrits tikt je vriendelijk op de schouder. Andere gooit je smaakpapillen omver en trapt deuren in.

Hoe Deens is Deense lakrits?

We beschouwen zoute lakrits graag als iets heel Deens. Maar de Finnen en Zweden willen daar vast ook een woordje over meepraten. Ook in Nederland heeft lakrits met salmiak een grote plek in de snoepschaal. De Finnen noemen hun variant salmiakki, de Nederlanders hebben hun zoute drop.

Het verschil loopt dus niet alleen tussen Deense en buitenlandse lakrits. Een Finse salmiakpastille kan flink bijten. Italiaanse lakrits heeft daarentegen onder meer een traditie rond het geconcentreerde lakritsextract uit Calabrië, waarbij de smaak van de wortel zelf de hoofdrol speelt.

Het typisch Deense is eerder hoe vanzelfsprekend lakrits erbij hoort. Ze zit in het snoepzakje, komt bij de koffie op tafel en kan inmiddels ook het cadeautje zijn dat je meeneemt als de buurman je heeft uitgenodigd voor het avondeten.

Gourmetlakrits: toen lakrits mooie kleren kreeg

Vroeger viste je lakrits uit een zakje. Daarna kwam ze in een cadeaudoos en kreeg ze smaken waar je bijna een kleine toespraak over kon houden.

Johan Bülow is een van de markante figuren in die ontwikkeling. Op 7 juli 2007 opende hij zijn eerste lakritswinkel in Svaneke op Bornholm. Daar werd de lakrits in de winkel zelf gekookt. In 2009 volgde A – The Original met zoete lakrits, melkchocolade en lakritspoeder.

De chocolade gaf de zwarte lakrits een zacht jasje. Samen met fruit en bessen opende het combinaties van zoet, zuur en zout, en misschien ook de deur voor klanten die tot dan toe liever afstand hielden.

Het huwelijk tussen lakrits en chocolade was overigens al bekend in IJsland. Dat vertelt Bülow ook in zijn eigen verhaal. De Denen hebben de combinatie dus gourmetstatus helpen geven, maar het eerste afspraakje hebben ze niet geregeld.

Op Aro, dat je vindt in de regio Funen, heeft Hattesens Konfektfabrik zich gestort op een andere oude bekende: lakritsbonbons. Hier krijgen de bekende lagen gezelschap van onder meer citrus, bessen, chocolade en mokka.

Maak je eigen lakritsproeverij in het vakantiehuis

Op een vakantie in een vakantiehuis kan de snoepschaal makkelijk een deel van het vermaak voor zijn rekening nemen. Koop een zoete lakrits, een zoute en een paar varianten met chocolade of bonbons. Begin voorzichtig en bewaar de sterkste salmiak voor het laatst.

Proef wat het meest opvalt: de lakrits, de chocolade, het fruit of de zoute bite. En let op wie meteen nog een stukje pakt.

Voor een lakritsproeverij heb je geen speciale gelegenheid of mooi weer nodig. Ze kan net zo goed op het terras na het avondeten plaatsvinden als aan de keukentafel, terwijl de regen op het raam trommelt. Vooral in de herfstvakantie, wanneer het vroeg donker wordt, is een lakritsproeverij een gezellige manier om een avond te vullen.

Je hebt geen proefformulier of plechtige gezichten nodig. Een kop koffie, een paar kleine schaaltjes en iemand om mee te delen is ruim genoeg. Maar vertel de gasten wel even welke lakrits de deuren intrapt.

Praktische informatie

Voor de proeverij heb je niet meer nodig dan wat lakrits, een kop koffie en mensen om mee te delen. Koop een zoete lakrits, een zoute en een paar varianten met chocolade of bonbons, en begin met de mildste. Wil je de lakritswinkel in Svaneke of de lakritsbonbons van Aro bezoeken, controleer dan vooraf de openingstijden en het assortiment bij de winkels.