Oud en nieuw in Denemarken: dit doen de Denen anders

Denk je dat je oud en nieuw wel kent? Dan heb je het nog niet met de Denen gevierd. Een lekker diner, champagne en vuurwerk zijn in Nederland en Denemarken gelukkig niet zo ver van elkaar verwijderd. Maar waar jij oliebollen bakt en misschien een duik in de zee neemt, zetten de Denen een speech, een stoel en een marsepeinkrans op het programma. Dit zijn de verschillen.

Om 18.00 uur: de nieuwjaarstoespraak

De avond begint in Denemarken vroeg en feestelijk. Om 18.00 uur houdt het staatshoofd de nieuwjaarstoespraak, die via radio en televisie wordt uitgezonden. Veel gezinnen kijken ernaar voordat het diner begint. De toespraak blikt terug op het afgelopen jaar en hoort voor veel Denen bij de jaarwisseling zoals het klinken op de klok van twaalf. In Nederland kennen we geen vergelijkbare toespraak die zo vanzelfsprekend de avond opent.

Grappige hoedjes en feeststemming

Daarna wordt het bont. Op oudejaarsavond zetten veel Denen een grappig feesthoedje op, en dan verandert het diner snel in een uitgelaten feest. Wie aan tafel een beetje gek doet, past er helemaal bij. Neem gerust een paar hoedjes mee naar je vakantiehuis, dan vier je oud en nieuw meteen op zijn Deens.

Tafelbommen met Dannebrog en confetti

Midden in het diner knalt het. Dat zijn de tafelbommen die op de feestelijk gedekte tafel liggen. Wie er een openmaakt, laat kleine Dannebrog-vlaggetjes, confetti en piepkleine cadeautjes over de tafel vliegen. Deze traditie raakte rond het midden van de twintigste eeuw in Denemarken ingeburgerd. In Nederland knalt het pas buiten, de Denen zorgen al aan tafel voor verrassingen.

Kabeljauw en kransekage

Ook op het bord gaat Denemarken zijn eigen weg. Waar jij oliebollen en appelflappen kent, kiezen veel Denen voor gekookte kabeljauw, de nytårstorsk. Die traditie komt uit de gegoede burgerij van de achttiende en negentiende eeuw. Tegenwoordig is het gerecht minder algemeen dan vroeger, maar het hoort nog steeds bij de klassieke Deense oudejaarsavond. Na middernacht volgt de kransekage, een marsepeinen kransenkoek die vaak met een Deens vlaggetje wordt versierd. Kook je het liefst zelf? Elk vakantiehuis van Sol og Strand heeft een goed uitgeruste keuken. Ligt het huis dicht bij de kust, dan is verse vis makkelijk te halen, en voor andere gerechten doe je boodschappen in de supermarkten in de buurt of in de grotere steden.

De sprong in het nieuwe jaar

Vlak voor middernacht wordt het wild. Gasten klimmen op stoelen, banken en tafels en springen bij het slaan van de klok naar beneden. Zo springen ze letterlijk het nieuwe jaar in, wat geluk zou brengen. In Nederland is deze traditie niet bekend. Probeer het in je vakantiehuis uit met je gasten, maar zet je glas wel even neer.

Dinner for One heet hier „The 90th Birthday”

De korte Britse sketch die rond de jaarwisseling op televisie komt, heeft in Denemarken zijn eigen vaste plek. Ongeveer elf minuten lang wordt in veel Deense huiskamers „The 90th Birthday” bekeken terwijl het oude jaar uitloopt. De Denen kennen de sketch als „90-års fødselsdagen”. Wil je meekijken in je vakantiehuis, controleer dan in de huisbeschrijving of er een tv aanwezig is.

Deense kattenkwaad en de „Kabeljauw van het jaar”

De Denen houden van een grapje. Op oudejaarsnacht doen sommigen kleine streken uit, zoals een kerstboom in een vlaggenmast hijsen, een fiets inpakken of confetti voor de deur strooien. De boulevardkrant Ekstra Bladet reikt elk jaar de prijs „Årets torsk” uit, de „Kabeljauw van het jaar”. Die gaat naar iemand die een flinke blunder heeft begaan. Een Nederlandse tegenhanger daarvan bestaat niet.

Wat jij kent, maar Denen anders vieren

Omgekeerd zijn er tradities die in Nederland heel gewoon zijn en in Denemarken geen vaste gewoonte. De oliebol is daar het beste voorbeeld, een gefrituurde deegbal met rozijnen en poedersuiker, verkocht in oliebollenkramen door het hele land. Hetzelfde geldt voor de nieuwjaarsduik op 1 januari, waarbij duizenden mensen in ijskoud water springen. Ook carbid schieten, waarbij een melkbus een deksel of voetbal met een enorme knal wegschiet, en de grote nieuwjaarsvuren van kerstbomen, onder andere bekend uit Scheveningen en Duindorp, zijn typisch Nederlands. Om middernacht wens je „Gelukkig nieuwjaar” en geef je drie kussen op de wang.

Oud en nieuw in een vakantiehuis: rust, ruimte en hygge

Wie oud en nieuw in Denemarken zelf wil beleven, zit in een vakantiehuis goed. Met de auto neem je alles mee wat je voor een geslaagd feest nodig hebt. Met z’n tweeën past een gezellig huis waar je in alle rust kookt en van de avond geniet. Vier je het met vrienden of familie, dan vind je bij de grote vakantiehuizen genoeg slaapplaatsen, zitplekken en ruimte voor een lange tafel. Niemand hoeft naar huis te rijden en niemand slaapt op een oncomfortabele bank. Met een vakantiehuis met zwembad wordt oudejaarsavond zelfs een zwembadfeest. Meer ideeën voor de jaarwisseling vind je op onze pagina over oud en nieuw.

Een belangrijke opmerking over vuurwerk: in veel vakantiehuisgebieden in Denemarken is het afsteken van vuurwerk niet toegestaan. In de winter is het daar vaak droog en veel huizen hebben een rieten dak, waardoor het brandgevaar groot is. Kijk dus vóór het boeken naar de regels in jouw gebied. Wie van rust houdt, vindt hier een oudejaarsnacht zonder geknal. Dat is fijn voor kinderen en honden, die van veel licht en harde geluiden vaak schrikken. Reis je met hond, lees dan ook onze informatie over honden in het vakantiehuis.

Op 1 januari slaap je lekker uit, ontbijt je rustig en maak je daarna een frisse wandeling. Strand, duinen en heide zijn rond de jaarwisseling vaak heerlijk uitgestorven, zodat je de natuur bijna voor jezelf hebt. Voor gezellige winteravonden past een vakantiehuis met houtkachel en een flinke dosis hygge.

Praktische informatie

De nieuwjaarstoespraak wordt in Denemarken op 31 december om 18.00 uur uitgezonden. Kijk vóór het boeken naar de vuurwerkregels in jouw vakantiehuisgebied, want in veel gebieden is vuurwerk niet toegestaan. Slaapplaatsen en voorzieningen vind je in de huisbeschrijving. Meer winterinspiratie vind je op onze pagina over wintervakantie in Denemarken en kerstvakantie.